Sponsoring
Sponsoring is een financiële of andere tegenprestatie voor het neutraal vermelden of vertonen van naam, merk, beeldmerk of andere herkenbare tekens van een vergunninghouder. Onder sponsoring vallen ook maatschappelijke samenwerkingen en partnerschappen. En omdat sponsoring een vorm van reclame is, gelden de algemene regels voor reclame- en wervingsactiviteiten.
Sponsoring en het beschermen van kwetsbare groepen
Sponsoring mag nooit gericht zijn op kwetsbare groepen. Aanbieders moeten hier op alle mogelijke manieren rekening mee houden. Van bijvoorbeeld de inhoud tot het medium. Met kwetsbare groepen worden minderjarigen bedoeld. Daarnaast vallen bij speelcasino’s en speelhallen ook jongvolwassenen onder kwetsbare groepen.
Let op:
- Vanaf 1 juli 2025 is sponsoring door online aanbieders niet meer toegestaan
- Gesponsorde beroepssporters en aanbieders maken duidelijke afspraken. Zo’n afspraak gaat bijvoorbeeld over bij welke gelegenheden beroepssporters gesponsorde shirts dragen. Aanbieders leggen dit vast in een contract. Aanbieders zijn er verantwoordelijk voor dat iedereen zich aan de afspraak houdt.
- Aanbieders mogen jeugdteams en minderjarige beroepssporters niet sponsoren. Ook mogen speelcasino’s en speelhallen jongvolwassen beroepssporters niet sponsoren.
- Aanbieders mogen niet aan shirtsponsoring in kindermaten doen.
Verschil risicovolle en minder risicovolle kansspelen
De wet maakt bij sponsoring onderscheid tussen risicovolle en minder risicovolle kansspelen. Voor aanbieders van risicovolle kansspelen geldt een verbod op het gebruik van rolmodellen bij wervings- en reclameactiviteiten. Hieronder vallen de instantloterij (krasloten), sportweddenschappen (landgebonden), de totalisator (harddraverijen en paardenrennen), speelcasino’s, speelautomatenhallen. Voor aanbieders van kansspelen op afstand (online aanbieders) is sponsoring niet toegestaan.
Aanbieders van minder risicovolle kansspelen zijn de staatsloterij, lotto en goededoelenloterijen. Zij mogen in reclame-uitingen geen gebruik maken van rolmodellen jonger dan 25 jaar of die een groot bereik hebben onder minderjarigen of jongvolwassenen. Deze aanbieders moeten onderzoek doen naar het bereik van het rolmodel.
Neutrale sponsorvermelding
Bij sponsoring moet de vermelding neutraal zijn. Denk hierbij aan een neutrale vermelding van het logo of de merknaam van aanbieders op sportkleding van beroepssporters. Als de vermelding niet neutraal is, dan valt het onder reclame. En dat is verboden. Ook bij titelsponsoring moet de vermelding neutraal zijn. Titelsponsoring is het vertonen van een naam, (beeld)merk, product of dienst van een sponsor in de titel van een gesponsord media-aanbod of in de titel van een gesponsord evenement.
Let op: in de uiting moet duidelijk zijn dat de sport of sporter gesponsord wordt. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een voetballer die een wedstrijd speelt in een gesponsord shirt, of bij een aankondiging of weergave hiervan, of bij een sporter die direct na de wedstrijd wordt geïnterviewd.
Een paar voorbeelden van wat niet mag:
- Het tonen van een voetballer in een gesponsord shirt zonder dat er een directe relatie bestaat met het beoefenen van de sport of de plaats waar deze sport wordt uitgeoefend. De vertoning valt dan niet onder de definitie van sponsoring en is dus ongerichte reclame. Dit is verboden.
- Ook een uiting van aanbieders zoals een felicitatie aan een gesponsorde in een tijdschrift of op een openbare plaats valt niet onder de definitie van sponsoring. Het is ongerichte reclame en dus verboden.
- Aanbieders mogen bij sponsoring geen wervende teksten gebruiken. Sponsorvermelding moet namelijk neutraal zijn.
Slogans
Aanbieders mogen geen slogans gebruiken bij sponsoring. Slogans zorgen voor extra aandacht voor de naam van de aanbieder. Hierdoor is er geen sprake meer van neutrale sponsorvermelding. Elke toevoeging aan de merknaam zorgt voor extra aandacht op de merknaam. Dit is sluikreclame. Het schaadt kwetsbare groepen en is daarom verboden. Aanbieders mogen dus ook hun internetadres (URL) niet toevoegen.
Uiteraard mogen aanbieders bij overige wervings- en reclameactiviteiten, die op grond van de wet- en regelgeving zijn toegestaan, wel slogans inzetten. Er is geen algemeen verbod op het gebruik van slogans.
Sponsoring en het rolmodellenverbod
Sponsoring is reclame, dus geldt ook het rolmodellenverbod. Een voorbeeld van een rolmodel is een influencer zoals een model, zanger, content creator of (oud-)beroepssporter. Om kwetsbare groepen te beschermen zijn er strenge regels voor het inzetten van rolmodellen bij wervings- en reclameactiviteiten.
Let op: het hangt van de omstandigheden af of er in een concrete situatie sprake is van promotie. Een paar voorbeelden van wat niet mag:
- Bij sponsoring mag de naam of het logo van aanbieders niet in dezelfde uiting staan als de afbeelding, stem of naam van de rolmodellen.
- Rolmodellen mogen op geen enkele manier gelinkt zijn aan aanbieders als de rolmodellen daardoor de kansspelen (in)direct promoten.
- Promoten is meer dan alleen het uitspreken van de naam van aanbieders. Ook bepaald gedrag van rolmodellen kan zorgen voor promotie van aanbieders. Een voorbeeld hiervan is een rolmodel dat petjes met de naam van een aanbieder signeert en uitdeelt op een door een aanbieder gesponsord evenement. Of bijvoorbeeld het heel bewust met een camera inzoomen op het logo van de aanbieder die het tv-programma sponsort, terwijl het rolmodel het middelpunt van de video-opname is.
- Gesponsorde (teams van) beroepssporters en andere rolmodellen mogen niet figureren in reclame voor aanbieders van risicovolle kansspelen.
- Websites en sociale media van aanbieders en een gesponsord team of een gesponsorde beroepssporter mogen niet naar elkaar verwijzen wanneer het rolmodellenverbod van toepassing is. Een verwijzing is bijvoorbeeld het vermelden van de website of sociale media van de ander of daarnaar doorlinken.
Verbod op promotie van kansspelen zonder vergunning
Naast dat er een verbod op sportsponsoring is voor vergunninghouders, is het ook niet toegestaan om illegaal kansspelaanbod te promoten. Sponsoring door onvergunde kansspelaanbieders wordt gezien als een vorm van bevordering van dat aanbod.
Dit betekent dat sporters, sportteams of sportorganisaties in Nederland geen zichtbare uitingen mogen tonen van kansspelaanbieders die hier geen vergunning hebben. Denk aan gesponsorde sportkleding, banners of andere vormen van zichtbare sponsoring. Dit speelt met name bij buitenlandse sportteams die in Nederland actief zijn en gesponsord worden door een aanbieder zonder Nederlandse vergunning.
Op die manier is alle zichtbare sponsoring van sporters, sportverenigingen en sportorganisaties in Nederland door kansspelaanbieders verboden, ongeacht of het gaat om vergunninghouders of om aanbieders zonder vergunning.
Overgangstermijn bestaande sponsorcontracten online aanbieders verstreken
Op 1 juli 2023 is het verbod op ongerichte reclame voor kansspelen op afstand in werking getreden. Het verbod heeft als doel kwetsbare groepen, waaronder jongvolwassenen, beter te beschermen tegen het risico op een kansspelverslaving. Wervings- en reclameactiviteiten mogen geen minderjarigen, jongvolwassenen en andere kwetsbare groepen bereiken.
Sponsoring is een vorm van ongerichte reclame en valt daarmee onder het verbod. Na invoering van het verbod gold een overgangstermijn van twee jaar. Op 1 juli 2025 is deze termijn verstreken en is sponsoring verboden voor KOA aanbieders.
Veelgestelde vragen over het verbod op sportsponsoring
-
Nee, het verbod is alleen gericht op vergunninghouders die kansspelen op afstand organiseren, de online aanbieders. Hoewel sportsponsoring voor de overige kansspelaanbieders wel toegestaan is, dient de tegenprestatie (in de vorm van werving en reclame) voldoende onderscheidend te zijn van reclameactiviteiten voor kansspelen op afstand. Voornamelijk voor de zogeheten hybride aanbieders is dit relevant. De hybride aanbieders zijn vergunninghouders die niet alleen voor kansspelen op afstand een vergunning hebben, maar ook vergunninghouder zijn voor bijvoorbeeld het aanbieden van kansspelen in een casino of speelautomatenhal.
-
Het (opnieuw) vertonen van al bestaand beeldmateriaal waarop de naam van een KOA vergunninghouder zichtbaar is kan mogelijk niet altijd worden voorkomen.
Voor de Kansspelautoriteit zal dit niet altijd hoeven te leiden tot handhaving. Daarbij gelden er wel een paar voorwaarden:
- het beeldmateriaal is ontstaan binnen de looptijd van de sportsponsoringsovereenkomst met de vergunninghouder;
- er mag bij het vertonen van het bestaande beeldmateriaal op geen enkele wijze worden verwezen naar de vergunninghouder;
- er is geen sprake van een tegenprestatie om het bestaande beeldmateriaal te verspreiden;
- het is een vergunninghouder zelf niet toegestaan om het bestaande beeldmateriaal te gebruiken;
- het gebruik van het bestaand beeldmateriaal mag niet toe te rekenen zijn aan de vergunninghouder.
-
De houder van een vergunning voor het organiseren van kansspelen op afstand is zelf verantwoordelijk om te zorgen dat zij voldoet aan de geldende wet- en regelgeving, ook als hier derden bij betrokken zijn. Dit geldt ook voor het verbod op sportsponsoring. Daarmee is het voor de kansspelaanbieder van belang dat de gesponsorde sportvereniging, sportorganisatie of sporter vanaf 1 juli 2025 geen enkele vorm van wervings- of reclameactiviteiten vertoont namens de kansspelaanbieder.
-
Het verbod op sportsponsoring kent geen uitzonderingen nadat het verbod is ingegaan op 1 juli 2025. De overgangsperiode van twee jaar, sinds de aankondiging op 1 juli 2023, eindigt per 1 juli 2025. Daarmee is het per 1 juli 2025 niet toegestaan om merchandise op welke manier dan ook op de markt te brengen. Om aan het verbod te voldoen, kan de KOA vergunninghouder (online aanbieder) ervoor kiezen de resterende merchandise te vernietigen of terug te halen.
-
Alles waarbij de naam, het (beeld)merk of een ander onderscheidend teken van de KOA vergunninghouder vermeld wordt als onderdeel van de sportovereenkomst. Denk hierbij aan bijvoorbeeld reclameborden/banners, kleding en andere merchandise.
-
Nee, het is houders van een vergunning voor het organiseren van kansspelen op afstand (online aanbieders) op geen enkele wijze toegestaan wervings- en reclameactiviteiten te ondernemen door middel van sportsponsoring. Dit betekent dat het ook niet is toegestaan om via tussenpartijen, zoals nieuwssites of sportsites, financiële of andere bijdragen te doen aan sport.
-
Nee, gesponsorde materialen mogen niet meer gebruikt worden na ingang van het verbod.