Ontwikkelingen op de kansspelmarkt

Een blog van voorzitter Michel Groothuizen:

Sinds de opening van de online kansspelmarkt publiceert de Ksa ieder half jaar een stand van zaken van de online kansspelmarkt, de zogeheten monitoringsrapportage. In deze rapportage kijken we naar de omvang van de legale markt, of de illegale markt gegroeid is, we houden vinger aan de pols hoe er door Nederlanders gegokt wordt en of het aantal problematische gokkers niet teveel is toegenomen. In de alweer tiende editie van dit rapport zien we een paar opvallende dingen, die ik in deze blog graag verder wil toelichten.

Allereerst de ontwikkeling van de vergunde online kansspelmarkt: die stagneert, dus de legale markt blijft op hetzelfde niveau als een half jaar eerder. Het aantal vergunninghouders, de omzet die zij gedraaid hebben, het aantal spelers en de kanalisatiegraad zijn allemaal heel vergelijkbaar met die in de rapportage van eind vorig jaar. Daarmee is de kentering die is ingezet met onze eigen beleidsmaatregelen in 2024, met name de stortingsgrenzen, en de verhoging van de kansspelbelasting in 2025, bestendigd.  Het goede nieuws is dat de substantiële daling van het gemiddelde verlies per speler zich voortzet. Ook in de tweede helft van 2025 blijft dit rond de €120 per maand, ruim een kwart minder dan in 2024. 

Als het gaat om de omvang van de illegale markt lijkt nog steeds groei te zien: het aantal Nederlanders dat alleen bij legale aanbieders inzet blijft heel hoog, al schatten we in dat sprake is van een lichte daling. Ook neemt de hoeveelheid geld die in de zakken van illegale aanbieders verdwijnt toe: waar we begin 2025 zagen dat 56% van het totale brutospelresultaat (BSR) naar legale aanbieders ging, is dat in de tweede helft van dat jaar gedaald tot 53%. Dat betekent dat bijna de helft van wat in Nederland vergokt wordt naar illegale partijen lijkt te gaan.

Uit onderzoeken blijkt dat het wereldwijde aandeel van de illegale markt groeit en ook in andere Europese landen zien we dit. Verschillende technologische ontwikkelingen (o.a. AI) en fenomenen als cryptogokken dragen daaraan bij. In Nederland kan deze trend daarnaast komen door de verschillende maatregelen die we zelf hebben genomen om spelers bij legale partijen beter te beschermen, zoals de al genoemde ingestelde stortingsgrenzen. Waar we een half jaar geleden nog niet zagen dat het instellen van een stortingsgrens per aanbieder leidde tot het aanmaken van meerdere accounts, zien we inmiddels dat het aantal accounts per speler toch licht toeneemt. Het kan dus zo maar zijn dat de check op financieel draagvlak die vanaf een bepaald bedrag plaatsvindt mensen stimuleert ergens anders nog een legaal account aan te maken om die check te omzeilen, of om helemaal over te stappen naar illegaal aanbod. 

In de politiek bestaat veel enthousiasme om het ontwijken van stortingsgrenzen per aanbieder tegen te gaan door een overkoepelende speellimiet. Het hoppen tussen verschillende legale aanbieders zou daarmee de kop worden ingedrukt. Overstappers naar illegaal houden we daar natuurlijk niet mee tegen. Gelukkig lijken heel veel Nederlanders te hechten aan legaal gokken, dus misschien valt het aantal overstappers mee. Dat zal ongetwijfeld ook samenhangen met de hoogte van zo’n overkoepelende limiet. Het  betekent ook dat we het legale aanbod zichtbaar moeten houden voor spelers (dus geen totaalverbod op reclame), maar ook dat aan de andere kant de illegale markt effectiever moet worden aangepakt. 

Waar ik geen heil in zie is het versoepelen van zorgplichtmaatregelen bij legale aanbieders. We zien ook in deze monitoringsrapportage weer dat nog steeds bijna 6% van de volwassen bevolking online gokt, en we weten dat het aantal hoog risico-gokkers in die groep het grootst is. Dat is een serieus zorgpunt, net als het feit dat we zien dat er geen leeftijdscategorie is die relatief gezien zoveel gokaccounts heeft als achttienjarigen. Hoewel het grootste deel van de Nederlandse spelers  nog steeds gokt voor zijn plezier en zichzelf in de hand heeft, moeten zeker wij als Kansspelautoriteit geen gokje wagen met de mensen die hun spelgedrag mogelijk niet (meer) in de hand hebben. En dan baren zeker die jonge mensen, wier hersenen nog volop in ontwikkeling zijn en die erg impulsgevoelig zijn, veel zorg. Een strikte naleving van de zorgplicht blijft dan ook een van onze belangrijkste prioriteiten voor de legale markt. Het behoeft geen betoog dat de illegaliteit zich op geen enkele manier bekreunt om de schade die gokken kan veroorzaken.