Lesprogramma MoneyWays: Gokken is meer dan een spelletje

Het lesprogramma MoneyWays helpt jongeren met geld om te gaan, en besteedt zo nodig ook aandacht aan (online) gokken. Met hulp van de Kansspelautoriteit (Ksa). ‘Leerlingen zien gokken vooral als een spelletje, als het aangaan van een uitdaging. Het kwartje over de gevolgen ervan valt pas later.’

De 17-jarige Wesley hoort zijn vrienden in de schoolpauze steeds praten over een online weddenschap. ‘Als je veel kennis van een sport hebt, kun je er geld mee verdienen. Veel geld.’ Wesley besluit het ook eens te gaan proberen. En warempel: de eerste keer dat hij meedoet wint hij! Dat is gemakkelijk, denkt Wesley, en hij doet het nog een keer. Nu verliest hij. En daarna weer en daarna nog een keer. Voor hij het weet staat hij 100 euro in het rood doordat hij geld heeft moeten lenen om te kunnen gokken – een bedrag dat hij binnen twee weken terug moet betalen. Geld dat hij niet heeft.

Weerstand

Over deze casus buigt de mbo-klas zich deze morgen. Voor de klas staan twee ervaringsdeskundigen: jonge rolmodellen (‘peer educators’) van het programma MoneyWays. Beiden hadden eerder in hun leven zelf problemen met het omgaan met geld. Eén leende extra geld bij de studiefinanciering om haar moeder financieel bij te staan, de andere brak haar pols en kwam in de problemen doordat zij een zorgverzekering met een hoog eigen risico had afgesloten. Nu geven ze in het kader van het programma MoneyWays,   ontwikkeld door Diversion en Nibud, voorlichting aan jongeren. Het gaat dan over het omgaan met geld en hoe weerstand te bieden aan verleidingen. Online gokken is zo’n verleiding.

Leerlingen in de klas

Preventie

De Kansspelautoriteit stelt budget en kennis beschikbaar aan MoneyWays om de gevaren van gokken bij leerlingen onder de aandacht te brengen. Dat gebeurt overigens alleen als de klas tijdens een eerste kennismaking aangeeft dat het uitgeven van geld aan online gokken een issue is – als het niet speelt, wordt het ook niet ter sprake gebracht. De gedachte hierbij is dat jongeren niet op een idee worden gebracht. Voorkomen van kansspelverslaving is een belangrijke doelstelling van de Ksa. Uit onderzoek blijkt dat op jonge leeftijd in aanraking komen met gokken, vaak een oorzaak is voor het op oudere leeftijd in de problemen komen.

Illegaal

In deze klas bleek tijdens de eerste kennismaking tussen MoneyWays en de leerlingen dat online gokken een onderwerp is dat speelt. Net als bij de 17-jarige Wesley uit het fictieve voorbeeld. In Nederland heeft alleen de Toto een vergunning om weddenschappen op sportwedstrijden aan te bieden (en Runnerz voor paardenraces). ‘Is er dan geen leeftijdscontrole?’, wil de peer educator weten. Soms wel, maar op sommige sites kan je bij het aanmaken van een spelersaccount gewoon liegen, is het ontnuchterende antwoord uit de klas. Dat online gokken bij een aanbieder zonder vergunning sowieso illegaal is, is bij de meeste leerlingen onbekend. De Ksa pakt het illegale aanbod aan. Daarbij richt zij zich met name op de aanbieders die zich op enigerlei wijze op de Nederlandse consument richten (zie ook: Aanpak online kansspelen).

Geen uitzondering

Deze mbo-klas is zeker geen uitzondering, zegt de 26-jarige peer educator Kübra Aksoy. ‘In de meeste scholen waar ik les geef, komt gokken op de uitslag van sportwedstrijden naar voren. Daarbij valt mij vooral op dat veel leerlingen dit vooral zien als een spelletje, als het aangaan van een uitdaging. De scholieren zeggen dat ze weten waar ze mee bezig zijn. Als ze geld verliezen, beschouwen ze dat als het gevolg van een verkeerde inschatting, niet als een gevolg van gokken. Dat kwartje valt pas echt als we erover doorpraten.’

Voorkomen

Dat is ook precies wat er deze morgen in de mbo-klas gebeurt. Tijdens de behandeling van de casus van Wesley wordt er eerst lacherig gedaan, maar al snel volgt er een serieuze discussie. Dat is helemaal het geval als de consequenties van een financiële schuld ter sprake worden gebracht. Duidelijk wordt dat als je eenmaal in de problemen zit, bijvoorbeeld als gevolg van een gokschuld, de problemen alleen maar groter worden. Want wat doe je als je geld terug moet betalen en je hebt het niet? Ga je dan lenen, bij je ouders te biecht, vraag je een voorschot op je kledinggeld, ga je extra werken? Allemaal oplossingen waar haken en ogen aan zitten, blijkt uit de discussie die de leerlingen met elkaar voeren. Dat het geen goed idee is een schuld proberen weg te werken door te gokken – dat ziet de hele klas wel in. En ook zien de leerlingen in dat het nog beter is er helemaal niet aan te beginnen.

Meer informatie:

MoneyWays is een lesprogramma dat zich richt op armoede- en schuldpreventie bij jongeren.

Minderjarigen en kansspelen