'Gokelementen in spelletjes: dat moet je niet willen'

Minderjarigen mogen niet gokken, staat in de wet. Maar waarom is dat eigenlijk en waarom is het belangrijk dat dit verbod wordt gehandhaafd? Anneke Goudriaan, bijzonder hoogleraar verslaving verbonden aan het Amsterdam UMC, licht dit toe in een interview met de Kansspelautoriteit.

Dat jongeren geen alcohol en sigaretten mogen kopen, is algemeen aanvaard. Alleen al vanwege de schade die wordt aangericht aan het jonge lichaam. Maar bij gokken is er toch geen sprake van lichamelijke schade? Waarom is het dan toch geen goed idee dat jongeren gokken?

Extra vatbaar

Anneke Goudriaan (foto) legt uit dat er wel degelijk risico's zijn voor jongeren als zij  op jonge leeftijd in aanraking komen met kansspelen. ‘Er treden bij gokken dezelfde mechanismen op als bij genotmiddelen zoals drank, nicotine en drugs. Het brein van jongeren is nog niet volgroeid. Dat maakt ze extra vatbaar voor verslavingen. Gokken roept prettige effecten van spanning en winnen op. Die effecten worden als het ware in het brein verankerd. En als dat op jonge leeftijd gebeurt, is het des te lastiger op latere leeftijd daar weer van af te komen. Ook maakt jong starten met gokken de kans op gokproblematiek groter voor jongeren en jongvolwassenen. Dat effect kan ook nog later naar voren komen. Veel ervaringsdeskundigen geven aan dat ze al op jonge leeftijd in aanraking kwamen met gokken.’

Anneke_Goudriaan_Arkin_2016

Cijfers

Goudriaan wijst in dit verband ook op harde cijfers. ‘Dit soort cijfers zijn er niet voor Nederland, maar in internationaal verband zien we dat in de leeftijdsgroep van 18-25 jaar er relatief gezien beduidend meer gokverslaafden zitten dan in oudere leeftijdsgroepen. Met andere woorden: de kans om gokverslaafd te raken, is groter als je jong bent. Alle reden dus om ervoor te zorgen dat minderjarigen niet in aanraking komen met kansspelen.'

Loot boxes

De bijzonder hoogleraar verslaving volgt uiteraard de wereldwijde discussie die wordt gevoerd over loot boxes op de voet. Loot boxes zijn een soort schatkistjes die tijdens het spelen van games kunnen worden verworven. Soms moeten ze gekocht worden (in de vorm van ‘microtransacties’, ook wel in-game aankopen genoemd), soms verwerf je ze door goed te spelen. Wat er in zo'n loot box zit is onbekend - en je kunt er als gamer ook geen invloed op uitoefenen. Loot boxes zijn slechts een voorbeeld van de trend dat gokelementen in toenemende mate opduiken in games.

Beschermen consumenten

Voor Goudriaan roept deze ontwikkeling de vraag op hoe consumenten in het algemeen, en jongeren in het bijzonder, kunnen worden beschermd. ‘Punten winnen, een level verder komen, zogenoemde skins kopen die jouw figuur in het spel er beter uit doen zien – dat soort dingen is nog niet per se gokken. Maar je ziet wel dat game-ontwikkelaars niet open zijn over wat de langdurige kosten van een game zijn. Die kosten worden pas duidelijk als spelers veel tijd en geld hebben geïnvesteerd. Spelers hebben zich dan psychologisch verbonden aan een spel. En je ziet dat games zo worden ingericht dat spelers zo lang mogelijk blijven spelen. Net zoals bij kansspelen kan bij games geanalyseerd worden welke aanpassingen in de game zorgen voor langer doorspelen of vaker spelen. In algemene zin zeg ik: gokelementen zoals loot boxes in spelletjes, dat moet je niet willen, want juist kinderen en jongeren worden dan aan gokken blootgesteld.’

Meer informatie: Minderjarigen en kansspelen en Kijkinjebrein.nl