Marktscan

De Kansspelautoriteit publiceert jaarlijks de Marktscan landgebonden kansspelen. In deze marktscan (pdf, 1.8 MB) wordt de feitelijke stand van zaken op de kansspelmarkt weergegeven. De Kansspelautoriteit maakt een onderscheid tussen verschillende deelmarkten: die voor loterijen, sportweddenschappen, casinospelen en kansspelautomaten.

Marktscan 2017Populariteit sportweddenschappen stijgt

Sportweddenschappen maken een klein deel uit van de markt. Maar de populariteit neemt snel toe. In 2017 steeg de omzet van de Toto met 29 miljoen euro naar 163 miljoen, een stijging van 22 procent ten opzichte van 2016. In de periode tussen 2009-2017 steeg de omzet van Toto met 137 miljoen euro, meer dan een vervijfvoudiging.

Een tweede opmerking bij sportweddenschappen gaat over illegaal aanbod. Onder de huidige Wet op de kansspelen mag er maar één vergunning worden verstrekt voor het aanbieden van sportweddenschappen. Die vergunning is verleend aan de Toto, onderdeel van de Nederlandse Loterij. Echter: 40,6 procent van de Nederlanders die deelnemen aan sportweddenschappen, zegt dat wel eens te doen bij een illegale aanbieder. De Kansspelautoriteit bestrijdt illegaal online aanbod. De huidige Wet op de kansspelen biedt daarvoor niet altijd voldoende mogelijkheden; het wetsvoorstel Kansspelen op afstand geeft de Kansspelautoriteit een aantal cruciale nieuwe bevoegdheden om illegaal online aanbod effectiever te bestrijden.

Infographic Marktscan Landgebonden Kansspelen 2017

Download een hogere resolutie van de Infographic Marktscan landgebonden kansspelen 2017 (pdf, 310 kB)

Belastingen

De belastingdruk is niet voor alle kansspelen hetzelfde. De effectieve belastingdruk uitgedrukt in termen van het, van afdracht geschoonde, bruto spelresultaat is het hoogst in de sector casinospelen en speelautomaten (29 procent). Bij sportwedstrijden is de afdracht gemiddeld 6,1 procent. Bij de loterijen wordt gemiddeld 19,6 procent afgedragen. De verschillen worden veroorzaakt door de verdeling van prijzen en de vrijstelling van kansspelbelasting over geldprijzen en prijzen in natura met een waarde tot en met 449 euro. Voor casinospelen en speelautomaten geldt deze vrijstelling niet.

Aantal deelnemers

Niet alleen als het gaat om het bruto spelresultaat is de loterijsector het grootst, dat geldt ook als het aantal deelnemers het criterium is. Meer dan de helft van de volwassen Nederlanders zegt mee te spelen aan loterijen. Het aantal spelers op kansspelautomaten is veel kleiner: 6,3 procent van de volwassen Nederlanders. Toch ontloopt het bruto spelresultaat van loterijen en speelautomaten elkaar niet veel. Met andere woorden: de gemiddelde bespeler van kansspelautomaten geeft aanzienlijk meer geld uit aan speelautomaten dan de gemiddelde deelnemer aan loterijen.

Bestrijding illegaliteit

Wat betreft de bestrijding van illegaliteit richt de Kansspelautoriteit zich voor een belangrijk deel op twee zaken: illegaal online kansspelaanbod en de gokzuilen (zie illustratie). In de bestrijding van illegale kansspelen komen alle publieke doelen van de Ksa samen: deelnemers zijn niet verzekerd van een eerlijk spel, ze worden niet beschermd tegen kansspelverslaving, er is geen controle op deelname door kwetsbare groepen en de aanbieders maken zich schuldig aan criminaliteit. De belangrijkste verschijningsvorm van illegaal online kansspelaanbod zijn online sportweddenschappen van andere aanbieders dan de Toto. Het aanbod van illegale casinospelen en loterijen is relatief beperkt.

Short odds versus long odds

Een belangrijk criterium bij de beoordeling van de risico’s die gepaard gaan met kansspelen is de vraag of er sprake is van short - of long odds. Hiermee wordt bedoeld de tijd die er zit tussen deelname aan het spel en het bekend worden van winst of verlies. Een voorbeeld van een kansspel met een long odd is een loterij: er zit vaak langere tijd tussen het kopen van een lot en het bekend worden van de prijswinnaars. Voorbeelden van kansspelen met short odds zijn casinospelen, kansspelautomaten en instantloterijen (krasloten). Er wordt immers vrijwel direct na inleg, inworp of aankoop duidelijk of je wint of verliest. Short odd-kansspelen scoren hoog als het gaat om verslavingsrisico.

De Marktscan 2017 laat zien dat short odd-kansspelen terrein winnen op de long odd-kansspelen. Genoemd werd al de stijgende populariteit van sportweddenschappen. Ook de instantloterijen zitten in de lift. De reguliere trekkingen van de Staatsloterij en de Lotto daarentegen leveren in ten opzichte van voorgaande jaren.

Responsible gambling speelautomatenhallen

De Kansspelautoriteit gaf onderzoeksbureau Gfk opdracht 525 bezoekers van speelhallen te benaderen. Het doel van deze enquête was om de responsible gambling-initiatieven van speelhallen in kaart te brengen aan de hand van ervaringen van consumenten. Dan gaat het om zaken als leeftijdscontrole, zijn er folders over de risico's van kansspelverslaving, worden spelers aangesproken op onmatig speelgedrag, wordt doorverwezen naar hulpverleners? Dergelijke vragen werden niet eerder gesteld in het kader van een bevolkingsenquête.

Omdat regelmatige bezoekers beter kunnen vertellen over het door speelhallen gehanteerde beleid dan consumenten die slechts een enkele keer een speelhal bezoeken, zijn zo veel mogelijk frequente spelers geselecteerd. Daarnaast heeft de samenstelling van het Gfk-panel, waarbij sommige groepen oververtegenwoordigd zijn, een (onbewust) effect op de representativiteit. Dit betekent dat de 'rechttoe-rechtaan-cijfers' zoals in het rapport (pdf, 499 kB) weergegeven, niet kunnen worden gezien als een representatief beeld voor een speelhal of een bezoeker. Desalniettemin geven de cijfers een inkijk in de beleving van bezoekers.